Mantinada Project (δημιουργώ κρητικές μαντινάδες για τον τόπο μου!)

 Ζω στη μικρή γραφική κωμόπολη της Κρήτης, τη Σητεία...

Στη Β' Γυμνασίου, φυσικά ασχολούμαστε με το κεφάλαιο Ο Γύρος της Ελλάδας όπου οι παραδοσιακές μουσικές της πατρίδας μας παρουσιάζονται, κατακλύζουν το μάθημα, ενώ δίνεται έμφαση στα μέρη από τα οποία κατάγονται οι μαθητές κάθε τμήματος - καθώς δεν είναι όλοι κρητικοί. (Σε άλλο μάθημα αναφερόμαστε και στη μουσική των Βαλκανίων, καθώς υπάρχει σεβαστό ποσοστό μαθητών από Αλβανία και Βουλγαρία). 

Αναμενόμενο είναι να υπάρχει μεγάλη αγάπη για την κρητική μουσική και τους κρητικούς καλλιτέχνες...Βρήκα ευκαιρία λοιπόν να δημιουργήσουν τα παιδιά δικές τους μαντινάδες* πάνω σε δοσμένη, ήδη γνωστή σε αυτά μελωδία!

Πρώτα, έμαθαν χαρακτηριστική μελωδία της ανατολικής Κρήτης που συνοδεύει τις μαντινάδες.

 Άκουσαν, τραγούδησαν, ακόμη και χόρεψαν χορό σιγανό με αυτή τη μουσική, και μετά ήρθε η στιγμή της δημιουργίας. Για θέμα, τους ανάθεσα να έχουν την πόλη τους, τη Σητεία ή τη φιλία ή τη θάλασσα  (ήθελα να αποτρέψω τη δημιουργία μαντινάδων που μιλάνε για όπλα, αλκοόλ και έρωτα -- ναι, ξέρουν και τέτοιες...). 

Έδωσα το παρακάτω φύλλο εργασίας σε μέγεθος  Α5 για να δουλέψουν σε ζευγάρια ή μόνοι τους. Οι μαντινάδες συγκεντρώθηκαν, και οι μαθητές ψήφισαν τις 3 καλύτερες σε κάθε τμήμα.

     Σκέφτηκα, να δώσω στα παιδιά την ευκαιρία να ακούσουν τις δημιουργίες τους από κάποιον "σχεδόν επαγγελματία"... Πριν χρόνια είχα έναν μαθητή στη Σητεία που πλέον είναι μελλοντικός συνάδελφος καθώς σπουδάζει στο τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Άρτα), με ειδίκευση το παραδοσιακό βιολί το οποίο είναι και το παραδοσιακό όργανο της περιοχής μου (και όχι η λύρα). Με χαρά δέχθηκε να με βοηθήσει φτιάχνοντας ο ίδιος 2 βίντεο (1 για κάθε σχολείο στο οποίο δίδασκα την τρέχουσα χρονιά) παίζοντας και τραγουδώντας τις μαντινάδες των μαθητών!!

Στο ανατολικότερο της Κρήτης μας κομμάτι

η Στεία εξεπρόβαλε σα λαμπερό διαμάντι

Μπορεί να φαίνεται μικρή και να ‘ναι σε μιαν άκρη

μα έχει σπάνιες ομορφιές που δεν θα βρεις στο χάρτη

(Μ.Μ. Β1)

Βιολί και λύρα παίζουνε στης Στείας τα σοκάκια

κι απ’ το χορό ελιώσανε τα’ μορφα πασουμάκια

(Β. Χρ. Β1)

Ω, στειακή μου ομορφιά με τα βουνά και τ’ άνθη

και με τσι κάμπους τσ’ όμορφους με μυρωδιές γεμάτοι

(Ζ.Ε., Α. Μ. Β2)

Σητεία μου πανέμορφη με τη βαθιά ιστορία

με τις ηλιόλουστες ακτές που’ χεις σε αφθονία

(Μ. Εμμ., Π. Κ. Β1)

Ρουσσοκλισιάτικο νερό και να ‘χα ένα φλιτζάνι 

να βάλω στην καρδούλα μου απού πονεί να γιάνει

(Μ. Ελπ. Β1)

Γεια σου και συ Σητεία μου που ‘χεις τσι κοπελιές σου

έχεις τσι παραλίες σου, έχεις τσι θάλασσες σου

(Δ. Α. Β2)

Στεία μου λατρεμένη μου, όμορφη σα λουλούδι

που μας μαγεύεις όλους μας μ΄ένα γλυκό τραγούδι

(Π. Α., Κ. Ι., Δ. Γ. Β2)

Αν αγαπάς τους Στειακούς μα Στειακός δεν είσαι 

τότε λιγάκι κρητικός να ξέρεις θεωρείσαι

(Ξ. Μ.Β3)

Έχει ο κόσμος ομορφιές μα ξεχωρίζει μία

Στην Κρήτη πάνω βρίσκεται η ξακουστή Σητεία

(Σ. Γ. Β3)

Από τις ομορφότερες Στεία μου είσαι πόλη

απού σε επισκέπτονται απ’ την Ελλάδα όλη

(Δ. Δ. Β2)

Στεία μου τα σοκάκια σου έχουν τις ομορφιές τους

λουλούδια ανθίζουνε παντού στις όμορφες γωνιές τους

(Α. Δ.Β1)

Απ’ τη Σητεία φίλο βρες, δεν θα το μετανιώσεις

θα σ’ αγαπά, θα σε τιμά και δεν θα σε προδώσει

(Τ. Λ. Β3)

Στεία μου με τους δρόμους σου και τα όμορφα στενά σου

που έχεις για καμάρι σου το κάστρο στην πλαγιά σου

(Χ. Ε. Β3)

Ξέρω μια πόλη μαγική που την ε-λένε Στεία

κι οι κρητικοί φημίζονται για τη φιλοξενία

(Μ. Μ. Β3)

Κάνε ένα φίλο κρητικό κι άμα σε συμπαθήσει

τότε να είσαι σίγουρος δεν θα σε παρατήσει

(Ζ.Λ.Β2)

 ✔περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στην περιγραφή των βίντεο✔

    Οι μαθητές άκουσαν τις μαντινάδες τους και ενθουσιάστηκαν! Αρκετοί από αυτούς γνώριζαν ήδη τον βιολάτορα και δεν πίστευαν στα αυτιά τους πόσο ολοκληρωμένα ακούγονταν όλες οι μαντινάδες στο σύνολό τους! Μιλήσαμε για το βιολί και το λαούτο και τη δεξιότητα της αυτοσχέδιας δημιουργίας μαντινάδων από πολλούς καλλιτέχνες. Πραγματικά, όλοι απολαύσαμε τη διαδικασία και όταν διαχύθηκε η δραστηριότητα στους εκπαιδευτικούς του σχολείου μας όλοι ενθουσιάστηκαν και απόρησαν για τα κρυμμένα ταλέντα που υπάρχουν στα γυμνάσια της πόλης...

Επόμενος σταθμός για τη νέα σχολική χρονιά είναι το εργαστήριο παραδοσιακών κρητικών οργάνων που εγκαινιάστηκε στην πόλη μας!

👉 Μπορείτε να πραγματοποιήσετε την παραπάνω δραστηριότητα σε όποιο μέρος της Ελλάδας και αν βρίσκεστε, αξιοποιώντας την παραδοσιακή μουσική της περιοχής σας για δημιουργία από τους μαθητές σας και αναθέτοντας σε παιδιά που ασχολούνται με παραδοσιακά όργανα, να ντύσουν μουσικά τις συνθέσεις των συμμαθητών τους!

Περιμένω τις εντυπώσεις σας!

__________________

* μαντινάδα= ποίημα που αποτελείται από δυο στίχους που συνήθως είναι δεκαπεντασύλλαβοι σε ομοιοκαταληξία ή και τέσσερα ημιστίχια που δεν ομοιοκαταληκτούν απαραίτητα. Ειδικότερα, η κρητική μαντινάδα διακρίνεται για την ιδιάζουσα έκφραση, το μεστό της φράσης και αντανακλά τα αισθήματα, τη σκέψη και τη ζωή του κρητικού λαού. (πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B1 )

Break the Ice activities για καλή σχολική χρονιά!.... x 3!

 

Είναι γεγονός! Η νέα μας σχολική χρονιά αρχίζει!!!

Πολλά χρόνια ήθελα να μοιραστώ μαζί σας δραστηριότητες με τις οποίες ασχολούμαι στα πρώτα μαθήματα... αλλά ποτέ δεν προλάβαινα να τις ανεβάσω έγκαιρα...και τις άφηνα στην άκρη!

Φέτος ξεκίνησα πιο ενεργά...για γούρι...για ομαλή σχολική χρονιά...για να ξεχάσω τις 2 προηγούμενες και να κάνουμε μια νέα αρχή! Μοιράζομαι μαζί σας λοιπόν τις δραστηριότητες που θα κάνω από αύριο και για όλη την 1η εβδομάδα με τους μαθητές μου στην Α',Β' και Γ' γυμνασίου!!

Α' γυμνασίου:

Φυσικά θα προηγηθεί καλωσόρισμα και συζήτηση για τους δικούς μας κανόνες που θα ορίσουμε στο μάθημα της μουσικής (σε άλλο post θα αναφερθώ περισσότερο στο θέμα..).

Το παρακάτω φύλλο εργασίας " Musical Me" που θα δοθεί, είναι για να γνωρίσω μουσικά τους νέους μαθητές μου που ήρθαν στο γυμνάσιο. 

Μπορείτε να προσθέσετε ή να αφαιρέσετε ερωτήσεις ανάλογα τα ενδιαφέροντα σας!

Στο τέλος, αφού μου παραδώσουν τις φωτοτυπίες, θα επιλέξω τυχαία μια-δυο (ανάλογα το χρόνο που θα έχουμε) και θα ακούσουμε τα τραγούδια που έχει επιλέξει ο/η μαθητής/τρια σε αντίστοιχη ερώτηση.

 

Β' γυμνασίου:

Καλωσόρισμα και εδώ πρώτα με τους περυσινούς μαθητές. Θα μοιραστούμε τα νέα μας και τις μουσικές εμπειρίες του καλοκαιριού. Στη συνέχεια ομαδική δραστηριότητα!!

Στο φύλλο εργασίας δίνονται όλες οι οδηγίες για την ομάδα και τα βήματα που έχουν να κάνουν για την ολοκλήρωση της δραστηριότητας.

Το ηχητικό κομμάτι θα το βρείτε ΕΔΩ

(Είναι απόσπασμα από το παρακάτω βίντεο, οπότε στην ουσία μπορείτε να αντλήσετε εκεί τις απαντήσεις)

https://www.youtube.com/watch?v=n1m4h79JZso&t=167s

Γ΄ γυμνασίου: 

Με το "καλημέρα" σας ...κριτική σκέψη και προβληματισμός από την πρώτη μέρα!

Στο φύλλο εργασίας* που θα δοθεί, οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν 1. να συζητήσουν για τη διαμόρφωση των μουσικών τους προτιμήσεων, 2. να ακούσουν 10 αποσπάσματα κομματιών ελληνικής μουσικής της τελευταίας 50ετίας+, 3.να διαλέξουν συνεργατικά 2 τραγούδια που αξίζει να μείνουν στο χρόνο ως κλασικά και να το αιτιολογήσουν, 4. να προβληματιστούν και να αναλύσουν τα "καλά" τραγούδια που επέλεξαν στην ακουστική άσκηση ότι αξίζουν. Θα ήταν πολύ εποικοδομητικό να δούνε και να συνειδητοποιήσουν αν τα τραγούδια που επέλεξαν οι ίδιοι πληρούν τα ίδια χαρακτηριστικά!

Το ηχητικό που συνοδεύει την δραστηριότητα ακρόασης θα το βρείτε ΕΔΩ

 

 Είναι τόσο γνωστά τραγούδια θεωρώ όλα...για αυτό δεν σας γράφω τις απαντήσεις. Αν τις χρειάζεστε όμως, ευχαρίστως.... let me know. 

Καλή μας επιτυχία!

-- δεν τις έχω πραγματοποιήσει κι εγώ...ελπίζω να αρέσει στα παιδιά!

Αν έχετε απορία ή κάποιο πρόβλημα στείλτε μου mail.

* Το φύλλο εργασίας βασίστηκε σε project του βιβλίου:

Co-post #2: Big in Japan!

Σε λίγες μέρες οι μαθητές μας γυρίζουν 

στα θρανία!

Όλον αυτόν τον καιρό καραντίνας....

ζυμώθηκαν, φωτίστηκαν ιδέες από συναδέλφους, δημιουργήθηκαν και πραγματοποιήθηκαν ενδιαφέρουσες προτάσεις και δραστηριότητες που αποτέλεσαν και έμπνευση για νέο υλικό αλλά και για όμορφες συνεργασίες!

Σε αυτήν την ανάρτηση συμμετέχουν 2 εκπαιδευτικοί: η αγαπημένη Μαρία Φάσουρα και η νέα "covid19 - φίλη" (αφού μόλις πριν λίγες μέρες γνωριστήκαμε και συστηθήκαμε διαδικτυακά)Εύα Μπαρλιά, με κοινό θέμα τη Μουσική Παράδοση της Ιαπωνίας! Τις ευχαριστώ πολύ για την προσέγγιση, τις ιδέες τους και για τις δραστηριότητές τους!

Εσείς, μπορείτε να διαλέξετε, να συνδυάσετε και να πειραματιστείτε κατά βούληση!

Το υλικό είναι πλούσιο!

*Ιδέα #1 ⟹ Φάσουρα Μαρία 

*Συνοδευτικές δραστηριότητες 1 ⟹ Φάσουρα Μαρία, Χατζηλάμπρου Μαρία
** Ιδέα #2 ⟹ Μπαρλιά Ευαγγελία
**Συνοδευτική δραστηριότητα 2⟹ Χατζηλάμπρου Μαρία

Ιδέα #1*

• Ξεκινάμε το μάθημα με κάποιο οικείο τραγούδι...αλλά παιγμένο σε μη οικείο μουσικό όργανο!
• Γίνεται καταιγισμός ιδεών για την Ιαπωνία και συζήτηση στην τάξη για την Ιαπωνία και την κουλτούρα της, μουσική και μη.

• Ακολουθεί παρουσίαση της Ιαπωνίας (κλικ στην εικόνα) η οποία δημιουργήθηκε με το πρόγραμμα https://sway.office.com/

Όπως λέει η Μαρία;

Αυτή η πρόταση μαθήματος αφορά μαθητές Β' γυμνασίου η οποία είναι μέρος της γενικότερης ενότητας που μελετάμε όλη την χρονιά "Μουσικές του κόσμου". Ειδικότερα το κεφάλαιο Μελωδικοί εξωτικοί αυτοσχεδιασμοί που περιλαμβάνει και τη Μουσική της Άπω Ανατολής (Μπαλί, Κίνα, Ιαπωνία). Είναι ένα σχέδιο που παρέχει πολλές πληροφορίες και δραστηριότητες και πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με το πολιτιστικό και μαθησιακό επίπεδο της τάξης. Άρα και οι διδακτικές ώρες ποικίλουν ανάλογα (2 ή 3 διδακτικές ώρες). Επειδή απευθύνεται και σε μαθητές καλλιτεχνικού σχολείου το μάθημα, ανάλογα την ειδικότητα μπορεί να δώσει έμφαση στα εικαστικά (μάσκες, βάψιμο προσώπου και την σημασία τους στο γιαπωνέζικο θέατρο), τον χορό (κινησιολογία, ρυθμός) και το θέατρο (καμπούκι, νο, εκφορά του λόγου). Άρα και να ενθαρρύνει και συνεργασίες με συναδέλφους των αντίστοιχων ειδικοτήτων. 

συνοδευτικές δραστηριότητες 1*

1. Εκμάθηση του τραγουδιού  Akai Hana

Akai Hana sheet music

Akai Hana lyrics

- Δουλεύουμε την εκφορά της γλώσσας. Απαγγέλλουμε τους στίχους σωστά και ρυθμικά και σιγουρευόμαστε ότι όλοι οι μαθητές λένε τα ίδια λόγια.

- Βλέπουμε το βίντεο↴

- Τραγουδάμε φράση-φράση το κομμάτι (ο καθηγητής λέει- η τάξη επαναλαμβάνει) a capella

- Τραγουδάμε ολοκληρωμένα το τραγούδι a capella ή /και με karaoke/ πιάνο/ άλλο μουσικό όργανο <ανάλογα τον εξοπλισμό της τάξης>.

→ βίντεο καραόκε↴

2.Από το Τετράδιο Εργασιών Μουσικής Β' Γυμνασίου προτείνονται οι δραστηριότητες 2 και 3 (με κάποια διαφοροποίηση) της σελίδας 18 για δημιουργία Haiku

Πιθανή είναι και η συνεργασία ακόμη και με φιλόλογο όπου μπορούν μαζί να κάνουν την δραστηριότητα για την ποίηση haiku. Με αφορμή το haikou μπορεί κάποιος να αναφερθεί στις μαντινάδες (Εμείς τις έχουμε αναφέρει όταν μιλήσαμε για τον Ερωτόκριτο ). 

Για τη δημιουργία Haiku:
- Εξηγούμε τη δομή
<3 στίχοι - 17 συλλαβές συνολικά, 1ος στίχος=5 συλλαβές, 2ος στίχος=7 συλλαβές, 3ος στίχος= 5 συλλαβές>
- Δίνουμε παραδείγματα
(από μαθητές Β' τάξης σχολ.έτους 2006-2007, 2ου Γυμνασίου Σητείας)

Δίπλα στη λίμνη                                                                      Δυνατή βροχή
μόνο αυτός κι εσύ                                                                   καταβρέχει το σπίτι
και πέφτει το φως                                                                   κι εσύ πονάς

- Χωρίζουμε ομάδες των 3-4 ατόμων
- Δίνουμε σαφές χρονικό πλαίσιο δημιουργίας (π.χ 5-7 λεπτά)
- Αφιερώνουμε χρόνο για την παρουσίαση των ποιημάτων στην τάξη (περίπου 10 λεπτά)
- Δίνουμε την ευκαιρία σε μαθητές που παίζουν κάποιο μελωδικό όργανο (πιάνο, αρμόνιο, κιθάρα, φλογέρα) να ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΟΥΝ πάνω σε μια πεντατονική κλίμακα ---μπορούμε να τους καθορίσουμε τις νότες για να νιώθουν πιο άνετα αν δεν έχουν ξαναπειραματιστεί---- ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ της απαγγελίας των ποιημάτων των μαθητών για να δημιουργήσουμε "ιαπωνική" μουσική ατμόσφαιρα στην τάξη!

3. Αναφορά μπορεί να γίνει και στα κείμενα του Καζαντζάκη 'Ταξιδεύοντας Β' Ιαπωνία- Κίνα'  που υπάρχει στο αποθετήριο του Φωτόδεντρου (αναφέρεται και η λέξη Σακούρα που θα δούμε παρακάτω).
http://photodentro.edu.gr/aggregator/lo/photodentro-lor-8521-10188

Μπορεί να ακολουθήσει ανάγνωση και συζήτηση και να κλείσει το μάθημα με την προβολή του βίντεο ↴

Η Μαρία υποστηρίζει συν τοις άλλοις ότι "επειδή συχνά μία ‘παλιά’ μουσική δεν είναι αισθητικά κοντά στα παιδιά και ακόμη περισσότερο όταν καταλαβαίνουν ότι αυτές οι πρακτικές συχνά είναι πλέον ένα φολκλόρ για τη χώρα από την οποία προέρχονται είναι σημαντικό να κάνουμε μία σύνδεση και με το σήμερα . Η αγάπη τους για τα anime, manga και συχνά για στοιχεία κουλτούρας’ κοντινών’ χωρών  όπως π.χ. η Korean pop, είναι κίνητρο για να παρακολουθήσουν την συγκεκριμένη ενότητα".

Ιδέα #2**

Η Εύα έρχεται να συμπληρώσει την άποψη της Μαρίας! Άλλωστε όπως δηλώνει η ίδια της αρέσει να βάζει μέσα στο μάθημα της και ένα στοιχείο πιο οικείο στους μαθητές. Η ιδέα της ήταν να φτιάξει ένα ηλεκτρονικό βιβλίο με το πρόγραμμα https://bookcreator.com/ που θα κάνει μια αναφορά και στη σύγχρονη Ιαπωνική κουλτούρα των manga και των anime.

• Προτείνω για αρχή, κατά την είσοδο των μαθητών στην τάξη/ για αφόρμηση/ εναρκτήρια ακρόαση για να προϊδεαστούν για το μάθημα το παρακάτω κομμάτι...

CloZee- Koto (Chill Trap) 

• Εδώ θα βρείτε το link για να μοιραστείτε με τους μαθητές σας είτε εξ αποστάσεως ,είτε δια ζώσης στη σχολική τάξη ( κλικ στην εικόνα) την παρουσίαση που δημιουργήθηκε σε https://bookcreator.com/. Δίνονται πληροφορίες για τη μουσική της Ιαπωνίας, εικόνες, υπερσύνδεσμοι και πληροφορίες για το διάσημο anime manga Sakura.

Όπως λέει η Εύα:
Το πως διαμορφώνουμε κάθε φορά το μάθημά μας, επηρεάζεται από πολλές παραμέτρους. Μια από αυτές είναι αν βρισκόμαστε σε ένα σχολείο για πρώτη φορά ή αν συνεχίζουμε στο ίδιο σχολείο. Έχοντας την πολυτέλεια (ούσα αναπληρώτρια) να είμαι για τρίτη χρονιά στο ίδιο σχολείο, αποφάσισα φέτος για τη Β' Γυμνασίου, να χρησιμοποιήσω σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς ένα project για την ανάπτυξη της διδασκαλίας μου, αφού το βιβλίο της Μουσικής ασχολείται με την Εθνομουσικολογία. Το project αυτό το ονόμασα «Ταξιδεύοντας στον Κόσμο με τη Μουσική». Βασιζόμενη σε αυτό, εντάχθηκαν στο μάθημα της μουσικής παραδοσιακά τραγούδια από όλες τις ηπείρους, γνωριμία με τα παραδοσιακά όργανα και αναφορά σε τοπικά έθιμα. Σε αυτό το πλαίσιο, σκέφτηκα για το μάθημα της Πρωτομαγιάς να εντάξω και την Ιαπωνική γιορτή της Sakura που δεν είναι κάτι άλλο, παρά ο εορτασμός της ανθοφορίας των δέντρων της κερασιάς. Αναφορά στην Ιαπωνική μουσική, γίνεται στο βιβλίο, στο Κεφάλαιο 3. Μελωδικοί εξωτικοί αυτοσχεδιασμοί αλλά και στο βιβλίο της Α΄ γυμνασίου στο κεφάλαιο 2α. Μουσική σε Πέντε Τόνους 1 όπου υπάρχει και το ομώνυμο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΙΑΠΩΝΙΚΟ τραγούδι (Sakura).

συνοδευτική δραστηριότητα 2**

1. Εκμάθηση του παραδοσιακού ιαπωνικού τραγουδιού Sakura

- Δουλεύουμε την εκφορά της γλώσσας. Απαγγέλλουμε τους στίχους σωστά και ρυθμικά και σιγουρευόμαστε ότι όλοι οι μαθητές λένε τα ίδια λόγια.

- Μαθαίνουμε τη μελωδία με τη Χειρονομική Kodaly - πρώτα μελωδικό σολφέζ και μετά τραγούδι με κινήσεις.

- Τραγουδάμε φράση-φράση το κομμάτι (ο καθηγητής λέει- η τάξη επαναλαμβάνει) a capella

Από Βιβλίο Μαθητή Μουσικής Α΄γυμνασίου

- Τραγουδάμε ολοκληρωμένα το τραγούδι a capella ή /και με karaoke/ φλογέρα/ κιθάρα/ πιάνο  ή συνοδεύουμε με κρουστά που διαθέτουμε <ανάλογα τον εξοπλισμό της τάξης>.

To ίδιο τραγούδι Καραόκε↲

...Αντί επιλόγου

Όπως θα παρατηρήσατε το υλικό είναι ποικίλο, πλούσιο και καλύπτει μεγάλο εύρος γνώσεων και δραστηριοτήτων (στοιχεία για την ιαπωνική μουσική παράδοση,οργανογνωσία, ενεργητική μουσική ακρόαση, εκμάθηση τραγουδιών, θεωρία της μουσικής, δημιουργία, αυτοσχεδιασμός, διαθεματικές συνδέσεις). Ο καθένας σας μπορεί να αφιερώσει όσες διδακτικές ώρες κρίνει βάσει των στόχων που θέτει. Κάπως έτσι...δικαιολογώ και τον τίτλο της "μεγάλης" ανάρτησης...και σας αφιερώνω το ομώνυμο τραγούδι!

Καλή αρχή μας,καλή δύναμη και καλή επιτυχία!

επιμέλεια κειμένων- οργάνωση ανάρτησης: Χατζηλάμπρου Μαρία

_________________________________________________________________________________

βιβλιογραφία- ηλεκτρονικές πηγές:

-Bonnie, C. Wade.  2009. Thinking Musically: Experiencing Music, Expressing Culture (Global Music Series). New York Oxford : Oxford University Press

-http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/11103 ( μουσική της Άπω Ανατολής )

-http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B113/561/3672,15953/ ( Βιβλίο μουσικής β γυμνασίου, ενότητα 3 , Μελωδικοί εξωτικοί αυτοσχεδιασμοί

____________________________________________

Η Μαρία Φάσουρα αποφοίτησε από το University of Edinburgh (BMus) και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο από το University of Sheffield MA in World Music Studies. Μετά από μία περιπλάνηση ως αναπληρώτρια και ωρομίσθια εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα τελευταία χρόνια διδάσκει στο Καλλιτεχνικό Σχολείο Ηρακλείου ως μόνιμη.  Εστιάζει στην χρήση του σώματος και της φωνής ως παιδαγωγικά εργαλεία και ενθαρρύνει τον αυτοσχεδιασμό μέσα στην τάξη.

Η Ευαγγελία Μπαρλιά αποφοίτησε από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου το 2004. Αρχικά, δεν της είχε περάσει καν από το μυαλό να εργαστεί στην εκπαίδευση. Το 2005 όμως βρέθηκε για πρώτη φορά μέσα σε τάξη δημόσιου δημοτικού σχολείου και ένοιωσε πως ήταν ένας χώρος όπου θα μπορούσε να προσφέρει. Έκτοτε εργάζεται σταθερά ως αναπληρώτρια μουσικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και προσπαθεί να κάνει τους μαθητές να αγαπήσουν τη μουσική τόσο, όσο και η ίδια.

Η Μαρία Χατζηλάμπρου είναι απόφοιτος του τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, 2004) και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στις Επιστήμες Αγωγής- κατεύθυνση Μουσική Παιδαγωγική (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, 2016). Από το 2005 εργάζεται στη δημόσια πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως εκπαιδευτικός μουσικής, ενώ από το 2009 είναι μόνιμα διορισμένη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Λασιθίου Κρήτης. 

TOP 5 ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ!

Έχουμε φτάσει περίπου τις 17000 προβολές αυτού του ιστολογίου μέσα σε 2 χρόνια!!!
 Γιατί να μην ξαναθυμηθούμε τις 5 πιο δημοφιλείς αναρτήσεις ??

1. Φωνητικό ζέσταμα (και για τις 3 τάξεις του γυμνασίου!)

2. Ρυθμικές κάρτες

3. Μουσικά ιστολόγια εν δράσει

4. Whose is that song?

5. "Έλα ψυχούλα μου..."

Συνεχίζουμε δυναμικά και αυτήν την χρονιά!

Ethnic vs Παραδοσιακή Μουσική- δραστηριότητα ακρόασης

     Το βιβλίο μουσικής της Β' γυμνασίου συνήθως μοιάζει ξένο και βαρετό στους μαθητές...Δεν μπορούν να βρουν σημεία σύνδεσης με τη μουσική τους πραγματικότητα, άρα και ούτε με τη μουσική τους ταυτότητα. Στην προσπάθειά μου να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές μου την πολιτισμική τους ταυτότητα, να επανατοποθετήσουν την παραδοσιακή μουσική στη ζωή τους, να γίνουν περισσότερο δεκτικοί σε αυτοί και να "συμπαθήσουν" το βιβλίο και τα γραφόμενα και προτεινόμενα ακούσματά του, έφτιαξα την παρακάτω δραστηριότητα ακρόασης.
     Πριν αναφερθώ στο βιβλίο και στο κεφάλαιο Ένας κόσμος...μετά μουσικής φτιάχνω τον παρακάτω πίνακα και καλώ τα παιδιά να ακούσουν τα 2 μουσικά κομμάτια που προτείνω και να συμπληρώσουν τις στήλες του.

ΤΙΤΛΟΣ	«Δύση κι Ανατολή»	«Μήλο μου κόκκινο»
ΘΕΜΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
ΟΡΓΑΝΑ
ΓΛΩΣΣΑ
ΧΟΡΟΣ
ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΙΔΟΣ

Τα κομμάτια που ακούγονται (για 1 φορά σίγουρα-συνήθως αρκεί) είναι:
"Δύση κι Ανατολή"

" Μήλο μου κόκκινο"

Αφού συμπληρώσουν τα παιδιά τον πίνακα (συνήθως σε τετράδιο ή σε κάποιο κενό χώρο στο βιβλίο τους), συζητάμε τις απαντήσεις και έτσι αβίαστα και βιωματικά καταλήγουμε να μιλάμε για όλα όσα αναφέρει το βιβλίο για την Έθνικ και την Παραδοσιακή μουσική κάθε τόπου.

ενδεικτικές απαντήσεις:

ΤΙΤΛΟΣ	«Δύση κι Ανατολή»	«Μήλο μου κόκκινο»
ΘΕΜΑ	Αγάπη χωρίς σύνορα, ερωτικό, ομορφιά,μέρη/χαρακτηριστικά Μεσογείου και Βαλκανίων	Ερωτική απογοήτευση, ερωτικό, ομορφιά, στενοχώρια, ανεκπλήρωτη συνάντηση
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ	Αρετή Κετιμέ, Shantel	ανώνυμο
ΟΡΓΑΝΑ	Βιολί, ντραμς, μπάσο κιθάρα, μπαγλαμάς, τρομπέτα, τρομπόνι, κιθάρα, μπαγλαμάς, τουμπελέκι, σαντούρι	Βιολί, κιθάρα, τουμπελέκι, λαούτο,φλογέρα
ΓΛΩΣΣΑ	Ελληνική και αγγλική	ελληνική
ΧΟΡΟΣ	Τσιφτετέλι (αργό)	καλαματιανός
ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΙΔΟΣ	έθνικ	παραδοσιακό

ΣΤΙΧΟΙ

"Δύση κι Ανατολή"

Τα δυο σου χέρια μια ανάσα, σαν δροσερή χαραυγή
κανέλα ζάχαρη και μέντα και γλυκό φιλί
Άνθισε στην αυλή μου γαρδένια, φούλι και γιασεμί,
με άρωμα από Ελλάδα και Ανατολή
Εμείς οι δυο καρδούλα μου είμαστε ταιριαστοί,
με άρωμα από Ελλάδα, Βαλκάνια, Δύση και Ανατολή.

Is it the spirit and the beauty that makes me feel seriously
that I owe all places and duty?
no monotony,
we walk around, real and saw rain is on to me.
Is it the magic and the beauty?
just be good to me.
But memories and diaries, signatures and pain,
is it the spirit and the beauty? Reality!
just be good to me.

Tα δυο σου μάτια σαν κοιτάζω, ο ουρανός με τη Γη,
γαλάζιο φως και κεχριμπάρι, ρίγανη και κρασί
Άνθισε στην αυλή μου γαρδένια, φούλι και γιασεμί,
με άρωμα από Ελλάδα και Ανατολή.




                                            "Μήλο μου κόκκινο" (υπάρχουν αρκετές παραλλαγές στους στίχους)
Μήλο μου κόκκινο ρόιδο βαμμένο
μήλο μου κόκκινο ρόιδο βαμμένο
γιατί με μάρανες τον πικραμένο
γιατί με μάρανες τον πικραμένο

Παένω κι έρχομαι μα δε σε βρίσκω
παένω κι έρχομαι μα δε σε βρίσκω
βρίσκω την πόρτα σου μανταλωμένη
τα παραθύρια σου φεγγοβολούνε

Ρωτώ το πάπλωμα "πού ειν' η κυρά σου;"
ρωτώ το πάπλωμα "πού ειν' η κυρά σου;"
Κυρά μ’ δεν είνι δω πάεισι στη βρύση
πάεισι να πιει νερό και να γεμίσει

Η δραστηριότητα συνήθως εξελίσσεται πολύ καλά (την έχω εφαρμόσει αρκετές φορές) και οι μαθητές συμμετέχουν με ενδιαφέρον. Γίνεται αξιολόγηση και εμπέδωση γνώσεων που έχουν ήδη διδαχθεί, π.χ. οργανογνωσία, ρυθμός και μαθαίνουν νέα στοιχεία για τα 2 μουσικά είδη.
*το πιο δύσκολο πεδίο φαίνεται να είναι το θέμα του τραγουδιού (ακόμη και για το "Μήλο μου κόκκινο" που είναι στα ελληνικά!!!)

Στη συνέχεια, αναφέρομαι σε συνοπτικά στοιχεία

• για την Παραδοσιακή μουσική

- προφορική παράδοση, ο λαός είναι ο συνθέτης και ο στιχουργός (συνήθως άγνωστος)

- πολλές παραλλαγές τραγουδιών

- αναφορά σε Κύκλο της ζωής (θεματολογία)

- γλώσσα και παραδοσιακά μουσικά όργανα εκάστοτε λαού

• για την Έθνικ μουσική (1980+) 

- μίξη παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής

- χρήση παραδοσιακών και σύγχρονων μουσικών οργάνων

- αναφορά σε Κύκλο της ζωής (θεματολογία)

- παλιά+ νέα στοιχεία => σύγχρονοι τρόποι μουσικής έκφρασης

Μουσικό διαδραστικό εργαστήριο σχετικά µε τις ανταλλαγές και κλοπές δηµοφιλών και παραδοσιακών τραγουδιών για το µάθηµα της µουσικής στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση.

Επιτέλους τα πρακτικά του 8ου Συνεδρίου της Ε.Ε.Μ.Ε (Θεσσαλονίκη, 23-25 Νοεμβρίου 2018) είναι έτοιμα και μπορείτε να τα βρείτε σε αυτόν το σύνδεσμο!
Με την αγαπητή και εκλεκτή συνάδελφο Τζένη ασχοληθήκαμε με τις ανταλλαγές και κλοπές δηµοφιλών και παραδοσιακών τραγουδιών για το µάθηµα της µουσικής στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση σε ένα μουσικό εργαστήριο.

Τα πρακτικά του εργαστηρίου μας εδώ!

Σίγουρα θα αποτελέσει έμπνευση για κάποιο μάθημά σας είτε στη Β' γυμνασίου (κεφάλαιο: Ο γύρος της Ελλάδας), είτε στην Γ' γυμνασίου (κεφάλαιο: Από το Γκόσπελ στο Ροκ, Στις γειτονιές του ελληνικού τραγουδιού) ....αλλά και ίσως έναν τρόπο να εντάξετε τεχνολογικά εργαλεία στο μάθημα της μουσικής! Οι συμμετέχοντες του εργαστηρίου το απόλαυσαν και ελπίζουμε και οι μαθητές!

...καλή διασκέδαση!...
....έκπληξη, έμπνευση, απορία, ενθουσιασμός, προβληματισμός!

Guest Post #1:Bingo....στον ρυθμό!

Bingo...στον ρυθμό!
Μουσικό παιχνίδι για τις ρυθμικές αξίες

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις τάξεις του γυμνασίου (και στις μεγαλύτερες του Δημοτικού βέβαια..) είτε ως επανάληψη των ρυθμικών αξιών, είτε ως εμπέδωση/επέκταση/αξιολόγηση αποτελώντας ένα ευχάριστο μουσικό παιχνίδι το οποίο διασκεδάζει και δεν κουράζει τους μαθητές. Συνήθως μισούν τη θεωρία της μουσικής!!

--Θεωρούμε γνωστό ότι γνωρίζουν τις βασικές ρυθμικές αξίες (τέταρτο, όγδοα, μισό, ολόκληρο, δεκαταέκτα) και τις παύσεις (τετάρτου, μισού)--

Στον πίνακα:

• Ξεκινάμε με 4 απλά ρυθμικά μοτίβα (π.χ. σε 4/4 μόνο τέταρτα, μόνο όγδοα, συνδυασμός των 2) για αρχή ώστε να μπορούν να ξαναθυμηθούν ή να τα ξεχωρίζουν. Τα παίζουμε με κάποιο ρυθμικό κρουστό (ντέφι, τύμπανο, τουμπελέκι, ξυλάκια κτλ).
• Λέμε στα παιδιά να διαλέξουν μυστικά από τα 4 παραδείγματα τα 2 (όποια θέλουν). Αφού διαλέξουν, ο καθηγητής διαλέγει και αυτός μυστικά 2 όποια θέλει αλλά δεν λέει στους μαθητές ποια επέλεξε να παίξει. Αν κάποιο παιδί έχει διαλέξει τον ίδιο συνδυασμό ρυθμικών μοτίβων με τον καθηγητή, φωνάζει BINGO! Αν κανένα δεν έχει διαλέξει τα ίδια με αυτόν, κάνει άλλους συνδυασμούς μέχρι να ακουστεί το BINGO στην τάξη.

Σε φύλλο εργασίας:

• Μοιράζουμε στους μαθητές φύλλο εργασίας με ρυθμικά μοτίβα (περισσότερα από 4 και λίγο πιο σύνθετα). Καλό είναι κάθε κουτάκι να έχει αριθμούς για να μην μπερδεύεται τόσο ο καθηγητής όσο και τα παιδιά. Επίσης, ωραία ιδέα είναι να είναι πλαστικοποιημένες οι φωτοτυπίες για να αποφύγετε την φθορά και για να χρησιμοποιήσουν τις ίδιες και άλλα τμήματα.
• Ακολουθείται η ίδια διαδικασία όπως και παραπάνω. Όσο πληθαίνουν τα υποψήφια ρυθμικά μοτίβα και οι πιθανοί συνδυασμοί, τόσο λιγότεροι "νικητές" θα υπάρχουν που θα φωνάζουν Bingo! 
• Μπορείτε να μοιράσετε χάρτινα πιόνια, αυτοκόλλητα, διακοσμητικές πέτρες ή πούλια Bingo για να τοποθετούν και να σημαδεύουν τα κουτάκια της επιλογής τους. 

                                                            πούλια Bingo σε 12άδες

• Το παραπάνω παιχνίδι εφαρμόζεται με μουσικά διαστήματα που μπορούν να παιχθούν σε μελωδικό όργανο (π.χ. αρμόνιο, πιάνο, ακκορντεόν) , ήχους οργάνων (ηχογραφημένους), με φωνές τραγουδιστών (π.χ. σε ντουέτα) ή και με συνδυασμούς τραγουδιών.

Bingo με μουσικά διαστήματα

bingo με τραγούδια διαφόρων ειδών και στυλ

• Ως δημιουργική δραστηριότητα, δίνουμε φύλλο εργασίας με κουτάκια κενά για να γράψουν οι μαθητές σε ζευγάρια/ομάδες τα δικά τους ρυθμικά μοτίβα και να αναλάβουν τα ίδια τη θέση του καθηγητή παίζοντας Bingo με την υπόλοιπη τάξη.

____________________
H Σκαμπαρδώνη Μαριλένα είναι πτυχιούχος του τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (2015) και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (2018) του ίδιου ιδρύματος. Έχει πτυχίο Πιάνου και Ανώτερων Θεωρητικών (Αρμονία, Αντίστιξη, Φούγκα). Διδάσκει σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από το 2017, καθώς και πιάνο στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας Κρήτης.

Co-post #1: Whose is that song?

Όλα ξεκίνησαν χθες όταν βρήκα ένα βίντεο στο YouTube σχετικά με κλοπές μελωδιών (και καμιά φορά μετάφραση αγγλικών στίχων) ξένων τραγουδιών και δημιουργία νέων τραγουδιών της ελληνικής μουσικής βιομηχανίας, τα οποία έκαναν μεγάλη επιτυχία. Πραγματικά δεν πίστευα στα αυτιά μου για κάποια από αυτά καθώς αγνοούσα την ύπαρξή τους ή δεν είχα συνειδητοποιήσει την ομοιότητά τους στη μελωδία και ενορχήστρωση!.... Ο λόγος για τα παρακάτω βίντεο:

Θεώρησα πολύ καλή ιδέα να τα δημοσιοποιήσω στο facebook σε σχετικές ομάδες....(πραγματικά αξίζει να τα παρακολουθήσετε και τα δύο!) ως ιδέα ενεργοποίησης της κριτικής ακοής των μαθητών μας, της ενεργητικής μουσικής ακρόασης και της ανάδυσης του προβληματισμού περί μουσικής "πατρότητας" και παρθενογένεσης της μουσικής. Τι είναι τα πνευματικά δικαιώματα και πως κατοχυρώνονται? Πόσο επηρεάζει η ενορχήστρωση του τραγουδιού?

Σε άλλο σημείο της Ελλάδας (Πάτρα), μια πολύ καλή συνάδελφος, η Τζένη Καρούμπαλη, ήρθε να συμπληρώσει τον προβληματισμό μου, την απογοήτευση και την έκπληξη μου με μία δική της ανάρτηση στο ιστολόγιό της υπό τον ίδιο τίτλο.... Οπότε, δημιουργήθηκε αβίαστα και φυσικά ένα co-post με 2 δημιουργούς, συμπληρώνοντας ο ένας τη σκέψη του άλλου και εμπνέοντας ο ένας τη σκέψη του άλλου....
Στο εξαιρετικά ενδιαφέρον ιστολόγιο γράφει:

Ο τίτλος του άρθρου αυτού είναι παρμένος από τον τίτλο ενός ντοκυμανταίρ της Adela Peeva όπου παρουσιάζεται το θέμα της "πατρότητας" μιας παραδοσιακής μελωδίας η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη στα Βαλκάνια και όχι μόνο...

Όπως είναι φανερό εδώ θα συζητηθεί το θέμα της "πατρότητας" τραγουδιών που ενώ έχουν νομικά κατοχυρωθεί συγκεκριμένους/ες συνθέτες/τριες μοιάζουν καταπληκτικά με τραγούδια άλλων συνθετών/τριών. Είναι κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας ή όχι; 

Ο "δανεισμός" μουσικών στοιχείων από το έργο κάποιων άλλων συνθετών δεν είναι κάτι το καινούργιο στην ιστορία της μουσικής. Μάλιστα τέτοια φαινόμενα κάθε άλλο παρά επικριτέα ήταν μέχρι το πρώτο τρίτο του 19ου αιώνα (όπου η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων άρχισε να παίρνει τη μορφή που έχει σήμερα) : O Johann Sebastian Bach δανειζόταν συχνά μελωδίες συγχρόνων του συνθετών (παραδείγματος χάριν του Dietrich Buxtehude, τον οποίο ο Johann Sebastian Bach είχε σε μεγάλη εκτίμηση) τις οποίες "μεταμόρφωνε" σε έργα σημαντικότατης καλλιτεχνικής αξίας. Κάποιες από τις Σπουδές Υπερβατικής Δεξιοτεχνίας του Franz Liszt είναι εμπνευσμένες από τα 24 Καπρίτσια του Niccolo Paganini (π.χ. η πέμπτη Σπουδή Υπερβασικής Δεξιοτεχνίας του Liszt έχει τη μελωδία του ένατου από τα 24 Καπρίτσια του Paganini). Το θέμα είναι κατά πόσον ο συνθέτης που "δανείζεται" μια μελωδία από κάποιον άλλον έχει τη μουσική ευφυία να την "αναδείξει" και να δημιουργήσει ένα έργο υψηλής καλλιτεχνικής αξίας...

Στην ιστορία της μουσικής είναι επίσης σύνηθες το να επηρεάζεται το έργο κάποιου συνθέτη από κάποιον άλλον συνθέτη (όσον αφορά το μουσικό στυλ). Ο Wolfgang Amadeus Mozart επηρεάστηκε σημαντικά (μεταξύ άλλων) από τη μουσική των γιων του Johann Sebastian Bach (κυρίως του Johann Christian Bach και του Carl Philipp Emanuel Bach). Στα πρώτα έργα του Ludwig van Beethoven φαίνεται η επίδραση που είχε από το έργο του Franz Joseph Haydn. Το θέμα είναι κατά πόσον ένας συνθέτης δεν κάνει στείρα μίμηση του έργου κάποιου άλλου συνθέτη, αλλά να "εμπλουτίζει" τη μουσική του με στοιχεία της δικής του μουσικής προσωπικότητας...

Στο χώρο της δημοφιλούς μουσικής, τώρα, πολυάριθμες δικαστικές διαμάχες έχουν γίνει για την "πατρότητα" τραγουδιών. Ενδεικτικά αναφέρεται η δικαστική διαμάχη του Μάνου Ψαλτάκη με το Χρήστο Δάντη σχετικά με την "πατρότητα" του τραγουδιού My number one, το οποίο κέρδισε το διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision το 2005 (με ερμηνεύτρια την Έλενα Παπαρίζου). Αρχικά, το τραγούδι αυτό είχε αποδοθεί στο Χρήστο Δάντη. Ο Μάνος Ψαλτάκης διεκδίκησε δικαστικά την "πατρότητα" του τραγουδιού και κέρδισε τη δικαστική διαμάχη (από το 2013 συνθέτης του τραγουδιού αυτού θεωρείται ο Μάνος Ψαλτάκης). Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλά τραγούδια που μοιάζουν υπερβολικά μεταξύ τους, χωρίς όμως να έχει γίνει κάποια ποινική δίωξη σχετικά μεκλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας.

Τέτοιες προβληματικές είναι πιο εύκολο να προσεγγιστούν από μαθητές/τριες μέσω των βίντεο που παρέθεσα παραπάνω. Για τα τραγούδια που αναφέρονται στα βίντεο δεν είναι γνωστή κάποια δικαστική διαμάχη σχετικά με θέματα κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας...

Και για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά...

Σύμφωνα με τον Ross Daly,  για την παραδοσιακή μουσική, " όλες οι μουσικές παραδόσεις του κόσμου, ανεξαιρέτως, είναι προϊόντα εργασίας, αλληλεπίδρασης. Δεν υπάρχει στη μουσική παρθενογένεση, το καθετί είναι προϊόν συνύπαρξης, συνεργασίας διαφορετικών ειδών. [...] Όλες αυτές οι μουσικές, αυτά τα μουσικά ιδιώματα έχουν συγκεκριμένες ιστορικές σχέσεις που ανιχνεύονται μέσα από το χρόνο και είναι γνωστές, οπότε είναι ανιχνεύσιμες οι σχέσεις και οι αλληλεπιδράσεις."

(http://archive.patris.gr/articles/232185#.Wwq_1-6FODI)

Στον παρακάτω σύνδεσμο θα βρείτε απαντήσεις σε Συχνές ερωτήσεις για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Κάποιες φορές, το θέμα πάει δικαστικά με μηνύσεις, πρόστιμα και διαμάχες...κάποιες άλλες απλά δεν γίνεται αντιληπτό όταν αφορά η κλοπή τραγουδιού, κυκλοφορία σε άλλη χώρα και άλλη γλώσσα...

Ενδεικτικά δείτε: Πατρότητα "Billie Jean", Το τραγούδι μου είναι πιο κλεμμένο από το δικό σου και πάρα πολλά άλλα...με δικαστικές διαμάχες που δικαιώθηκαν, που εκκρεμούν, που είναι σε εξέλιξη....

Το θέμα είναι μέσα από προβολή και ακρόαση τέτοιων βίντεο: 

-να υποψιάσουμε τους μαθητές μας για την αυθεντικότητα των τραγουδιών που έχουν κάνει τρελές πωλήσεις στην Ελλάδα

-να βοηθήσουμε τους μαθητές μας να καλλιεργήσουν δεξιότητες ενεργητικής μουσικής ακρόασης

-να συζητήσουμε για την έννοια του σουξέ < γαλλική succès < λατινική successus, μετοχή παθητικού παρακειμένου του ρήματος succedo < sub- + cedo < πρωτοϊταλικά *kezdō < ινδοευρωπαϊκή (ρίζα) *ḱiesdʰ- (απομακρύνω)= (λαϊκότροπο) μεγάλη (μουσική) επιτυχία (πηγή wikipedia)

- να κατανοήσουμε πως η ενορχήστρωση μπορεί να ξεγελάσει, να δείχνει περισσότερο ότι ένα κομμάτι ομοιάζει με κάποιο ιδίου στυλ

-να ψάξουμε την αρμονία και τις αρμονικές συνδέσεις που υπάρχουν σε ένα τραγούδι

-να διδάξουμε στους μαθητές μας τις μελωδίες των τραγουδιών για να τις εσωτερικεύσουν και να ανακαλύψουν μόνοι τους αν υπάρχουν ομοιότητες σε δοσμένο μουσικό απόσπασμα

-να εφιστήσουμε την προσοχή των μαθητών όταν ακούνε μια νέα επιτυχία να προβληματίζονται και να ερευνούν τις επιρροές του τραγουδιού και τελικά να αναπτύσσουν μεταγνωστικές ικανότητες αναζητώντας οι ίδιοι απαντήσεις!

- να αναζητούν την αυθεντικότητα και την ποιότητα στη μουσική!

Εκτός, όμως από την ευρωπαϊκή (και ελληνική) και αμερικάνική μουσική παραγωγή, τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα και περισσότερο άδικα για τους δημιουργούς, όταν πρόκειται για μεταφορές επιτυχιών σε άλλη γλώσσα!!!

Στο μυαλό μου έρχεται η Ινδία με τα ινδοπρεπή τραγούδια...με την τεράστια επιτυχία που έκαναν στην Ελλάδα, με τα ασύλληπτα κέρδη που απέφεραν και με την έλλειψη απόδοσης ποσοστών κερδών στους Ινδούς δημιουργούς από τους Έλληνες...

«Κάποτε η Ινδία κατέκτησε τους Έλληνες. Αυτή η κατάκτηση ήταν φαντασμαγορική, γεμάτη χρώματα, μουσικές και τραγούδια. Συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του '50 με μία ταινία. Είχε τίτλο "Μαγκάλα, το ρόδον των Ινδιών" (Aan). Η παγκόσμια επιτυχία αυτής της ταινίας αποτέλεσε την αφορμή να ξεκινήσει μία ευρεία εισαγωγή ταινιών από την Ινδία στην Ελλάδα. Μία ανταλλαγή που κράτησε κάπου 15 χρόνια, με τη μεγαλύτερη συχνότητα μεταξύ των ετών 1958 - 1962. Εκατό και πλέον ταινίες προβλήθηκαν στην Ελλάδα, όχι πάντα οι καλύτερες, με θέματα κοινωνικά, ερωτικά, ιστορικά ή μυθολογικά. Χαρακτηρίζονταν από έντονο μελοδραματισμό και εκείνο που τις έκανε ιδιαίτερα αρεστές ήταν τα άφθονα τραγούδια που περιείχαν. Τα τραγούδια στις ινδικές ταινίες δεν ερμηνευόταν από τους ίδιους τους ηθοποιούς όπως πιστευόταν, αλλά από διάσημους playback τραγουδιστές. Φωτεινά παραδείγματα εκείνων των ινδικών λαϊκών μιούζικαλ και με τεράστια εμπορική επιτυχία, υπήρξαν "Ο αλήτης της Βομβάης" (Awaara) και η θρυλική "Γη ποτισμένη με ιδρώτα" (Mother India). [...] Εκείνο που άρεσε στους Έλληνες θεατές περισσότερο στις ινδικές ταινίες, ήταν τα τραγούδια τους. Αυτό κέντρισε το επιχειρηματικό δαιμόνιο ορισμένων Ελλήνων λαϊκών συνθετών που διασκεύασαν ή αντέγραψαν ινδικά τραγούδια, και με ελληνικούς στίχους τα παρουσίασαν ως δικά τους δημιουργήματα. Με αυτόν τον τρόπο η εισβολή της Ινδίας και στην ελληνική μουσική ήταν αναπόφευκτη. Παραδόξως εκείνα τα τραγούδια που στο σύνολο της ελληνικής δισκογραφίας των δεκαετιών 1950 - 1960 αποτελούν μικρό ποσοστό, έμειναν παρ' όλα αυτά διαχρονικά, θα λέγαμε ίσως και κλασσικά. Αποτελούν πλέον αντιπροσωπευτικά "ελληνικά" λαϊκά τραγούδια εκείνης της περιόδου. Γνωστότερα παραδείγματα: "Αυτή η νύχτα μένει", "Καρδιά μου καημένη", "Όσο αξίζεις εσύ" κ.ά. Το όνομα της διάσημης Ινδής ηθοποιού Μαντουμπάλα έγινε θρύλος στην Ελλάδα με τις μεγάλες επιτυχίες του Στέλιου Καζαντζίδη: "Μαντουμπάλα" και "Αράπικα κορμιά". Όμως, σύντομα αυτές οι διασκευές ή αντιγραφές έγιναν αντιληπτές και τα τραγούδια εκείνα κατακεραυνώθηκαν μέσω του Τύπου με χαρακτηρισμούς όπως: Ινδοπρεπή, Ινδιάνικα, Ινδο-γυφτοειδή κατασκευάσματα κλπ. Έτσι τα ινδικά τραγούδια και η μόδα τους έληξαν άδοξα». 

http://politis.com.cy/article/i-indikes-antigrafes-pou-eginan-klasika-laika-tragoudia

                                                                 To ινδικό τραγούδι:

Το πασίγνωστο ¨κλασικό¨τσιφτετέλι σε κέντρα διασκέδασης....:

   Περισσότερα ινδοπρεπή τραγούδια θα βρείτε                                                                                           στην  playlist μου στο κανάλι μου στο YouTube!

                      https://www.youtube.com/playlist?list=PLqXrCYkjE_AJzaHebcrl8KFhpZdsBsWa8

Τέλος, πολλά παραδείγματα επιρροών, αντιγραφών, κλοπών από άλλες χώρες (κυρίως Τουρκίας και Βαλκανίων)...θα βρείτε στο ιστολόγιο της Τζένης!

Μια μελωδία...πολλές γλώσσες...

Παραδοσιακές μελωδίες στα ...ελληνοτουρκικά

Τα ταξίδια των....δημοφιλών επιτυχιών

Νομίζω, με αυτόν τον τρόπο, η παραδοσιακή μουσική των διάφορων χωρών που εκτενώς αναφέρει το βιβλίο της B' Γυμνασίου μπορεί να παρουσιαστεί και να διδαχθεί μέσα από άλλη οπτική....τόσο της ερμηνείας των ομοιοτήτων στην παραδοσιακή μουσική ως ένδειξη αλληλεπίδρασης και συνύπαρξης των χωρών....όσο και ως ένδειξη έλλειψης έμπνευσης και απόδειξης ύπαρξης ισχυρών μουσικών επιρροών των συνθετών. Επίσης, ως ανάγκη επιτυχίας σύμφωνης με τις επιταγές της μουσικής βιομηχανίας που θυσιάζει στο βωμό του χρήματος την αυθεντικότητα της μουσικής σύνθεσης.

                                                                                       

Η Καρούμπαλη Ευγενία γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός μουσικής στη δημόσια δευτεροβάθμια (και περιστασιακά στην πρωτοβάθμια) εκπαίδευση από το 1998. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις επιστήμες της Αγωγής (κατεύθυνση μουσική παιδαγωγική) (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, 2015). Είναι απόφοιτος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 1998). Επίσης έχει σπουδάσει πιάνο (δίπλωμα πιάνου, τάξη Μαρίνας Λαμπρινούδη) και ανώτερα θεωρητικά (πτυχίο φούγκας & ενοργάνωσης πνευστών οργάνων, τάξη Νικηφόρου Νευράκη) στο Εθνικό Ωδείο στην Αθήνα. Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε επιστημονικά συνέδρια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα αφορούν τη μουσική παιδαγωγική στη γενική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τις σχολικές γιορτές και τα προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων.