"Έλα ψυχούλα μου..."-ostinato. Σχέδιο μαθήματος tribute στον Λ. Μαχαιρίτσα

Καλή σχολική χρονιά!
Τα μουσικά νέα (καλά και κακά) τρέχουν..και δυστυχώς γινόμαστε φτωχότεροι μουσικά κάθε χρόνο που περνάει..
Ο αιφνίδιος θάνατος του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα μου θύμησε πόσα τραγούδια έχω διδάξει σε μαθητές γυμνασίου και δημοτικού..

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας ένα σχέδιο μαθήματος της Κύπριας συναδέλφου Ευαγγελίας Παναγή που τυχαίνει να χρησιμοποιώ κάθε χρονιά στην Α' Γυμνασίου στο κεφάλαιο B' ενότητα, 1.α. Επιμένω μουσικά για το ostinato.
Αφορά το τραγούδι "Έλα ψυχούλα μου" του Λ. Μαχαιρίτσα, που είναι ιδιαίτερα κεφάτο και αγαπητό στους μαθητές! Νομίζω είναι μια πολύ καλή ιδέα για το 1ο μάθημα της χρονιάς!


Θα βρείτε το σχέδιο μαθήματος, τους στίχους, την παρτιτούρα, τα φύλλα ακρόασης και εργασίας ΕΔΩ

Εννοείται ότι ο καθένας προσαρμόζει το μάθημά του βάσει του επιπέδου των μαθητών του, του χρόνου που θέλει να διαθέσει και του μουσικού εξοπλισμού που έχει.

Επίσης, με αυτή την επιλογή του τραγουδιού πετυχαίνουμε και σύνδεση του μαθήματός μας με την σύγχρονη μουσική πραγματικότητα--- σίγουρα οι μαθητές ενημερώθηκαν από τηλεόραση και social media για το γεγονός, και στην καλύτερη περίπτωση άκουσαν και κάποιο τραγούδι του Μαχαιρίτσα από περιέργεια ή μη.

Λίγα λόγια για τη ζωή και το έργο του καλλιτέχνη μπορείτε να αντλήσετε από ΕΔΩ

Βρήκα μία πολύ καλή playlist με γνωστά τραγούδια του Λ.Μαχαιρίτσα που μπορεί να προταθεί στους μαθητές αν θέλουν να ακούσουν περισσότερα τραγούδια του αλλά και για να πάρετε ιδέες για το ρεπερτόριο που θα χρησιμοποιήσετε αυτή τη χρονιά.

Καλό Παράδεισο Λαυρέντη....
Καλή αρχή συνάδελφοι! Ξεκινάμε δυναμικά!

PD#1:Bach & Beyonce Workshop

   Τυχαία ενημερώθηκα μέσω facebook για αυτό το σεμινάριο...Στο μακρινό Saint-Louis θα διεξάγονταν και η εκπαιδευτικός, μαέστρος και εισηγήτρια του σεμιναρίου Maria A. Ellis στα διάφορα σχόλια υποσχέθηκε live μετάδοση εκείνη τη μέρα.
Παρακολούθησα με ενδιαφέρον και περιέργεια το σεμινάριο διάρκειας 50 λεπτών- ομιλία ουσιαστικά- για μια διαφορετική προσέγγιση της κλασικής μουσικής και θεωρίας, και του συνδυασμού Hip-hop και Κλασικής μουσικής στο μάθημά μας στο γυμνάσιο και λύκειο.

*η Beyonce θεωρήθηκε ότι ανήκει στη Hip-hop μουσική

< I have no connection with this music!> 

   Η αρχική ιδέα της Maria ήταν η αντιμετώπιση που έχουν οι μαθητές της για την κλασική μουσική, καθώς δηλώνουν άγνοια για τον Μπαχ και τη μουσική του. Βέβαια, αναφέρθηκε και στη σύσταση των τάξεων του σχολείου (αφροαμερικανοί, έγχρωμοι- όπως και η ίδια). Έκανε μια αναδρομή στα παιδικά της χρόνια και στην επαφή που είχε με τη μουσική (σχολείο, εκκλησία) για να αποδείξει ότι τελικά είχε ακούσει και τραγουδήσει κλασική μουσική χωρίς να το κάνει συνειδητά.  Είχε συνδεθεί με αυτό το είδος της μουσικής και το ίδιο ήθελε να αντιληφθούν και οι μαθητές της αργότερα.
   Στο σεμινάριο, που αποτελούσε επαγγελματική εξέλιξη (στην Ελλάδα επιμόρφωση)- professional development (PD) και ως τέτοια διαφημίζονταν στα social media, παρουσιάστηκαν συνοπτικά ιστορικά στοιχεία για τον Βach και σημαντικές συνθέσεις του, όπως επίσης βιογραφικά στοιχεία και γνωστά τραγούδια της πολύ δημοφιλούς στους έφηβους μαθητές Beyonce. Αυτό που προσπάθησε η Maria ήταν ο συνδυασμός των μουσικών κόσμων...της κλασικής και της Hip-hop. Ανέφερε ένα hip-hop συγκρότημα με μεγάλη απήχηση στους μαθητές της, τους The Migos οι οποίοι είχαν πει ότι " η κλασική μουσική είναι αληθινή μουσική" για να δείξει πως μπορούμε να έρθουμε πιο κοντά στους μαθητές μας και να πούμε στη "γλώσσα" τους αυτό που θέλουμε κάνοντάς τους πιο δεκτικούς!
   -Πρότεινε να ακούσουν -και να δουν- γνωστά κομμάτια κλασικής μουσικής για να καταλάβουν ότι τελικά έχουν ακούσει κλασική μουσική, άρα έχουν τριβή και σύνδεση μαζί της.
   - Πρότεινε να δουν επιλεγμένα βίντεο με γνωστούς δημοφιλείς καλλιτέχνες που ερμηνεύουν ή παίζουν κλασική μουσική, ή έχουν κάνει κάποια διασκευή για να συνδεθούν με αυτούς και την κλασική μουσική και να βρουν κοινά σημεία με την μουσική καθημερινότητά τους, να αναθεωρήσουν τις απόλυτες συνήθως απόψεις τους για την κλασική μουσική και προοδευτικά να την δεχθούν.

   - Πρότεινε συγκριτικές ακροάσεις δημοφιλών ραπ επιτυχιών με κομμάτια κλασικής μουσικής που παρουσιάζουν μελωδικές/ αρμονικές ομοιότητες, όπως: Carl Orff- Carmina Burana
                                                                                                 Nas/Diddy- Hate me now

   <The symphony>

   Στο σημείο αυτό του σεμιναρίου, έδωσε κάποια παραδείγματα τραγουδιών γνωστών καλλιτεχνών σε συμφωνικές εκτελέσεις αλλά και τραγούδια που έχουν στον τίτλο τους τον όρο "symphony" (π.χ. Trap symphony). Έδωσε μια εναλλακτική προσέγγιση για την επεξήγηση του όρου Συμφωνία που παραπέμπει σε ορχηστρική κλασική μουσική συνήθως. Τέτοιου είδους βίντεο, κατά τη γνώμη της Maria, λειτουργούν ως αφόρμηση για επεξήγηση του όρου αλλά και για συζήτηση-ενεργητική μουσική ακρόαση για το ηχόχρωμα, για θέματα ιστορίας της μουσικής, οργανογνωσία κ.ά.


< "I had an idea to have a lot of women on stage playing instruments, so hopefully young girlscan see that and it inpires them to play instruments" (Beyonce) >

   H εισηγήτρια αναφέρθηκε στην επιρροή που ασκούν οι σύγχρονοι καλλιτέχνες στους νέους. Η Beyonce προτιμά και επιλέγει ταλαντούχους σπουδαγμένους μουσικούς στις περιοδείες της, θέλοντας να επηρεάσει και να εμπνεύσει τα νέα κορίτσια στο να ασχοληθούν με τη μουσική. Με την αποκλειστική επιλογή κοριτσιών στην ορχήστρα της, καταρρίπτει και τα στερεότυπα για το παίξιμο ενός οργάνου και το φύλο. Σε επόμενη διαφάνεια, συνέδεσε τα μουσικά διαστήματα (intervals) με τραγούδια της Beyonce, τραγουδώντας τα σημεία όπου υπάρχει στη μελωδία το κάθε διάστημα. Ανέφερε ότι υπάρχει έντονη ανταπόκριση και επιτυχία αυτής της προσέγγισης στο λύκειο. Για παράδειγμα:

     2Μ - Brown skin girl
     2μ- Formation (Intro)
     3Μ- Love on top
     4Κ- Bills (Intro)
     4Αυξ.- Freakum dress
     5Κ- Before I let you go

*η σύνδεση μελωδικού διαστήματος με κάποιο τραγούδι είναι σύνηθες και μπορούμε να συνδέσουμε τα διαστήματα με όποιο τραγούδι είναι γνωστό και βοηθάει τους μαθητές μας να θυμούνται το είδος του.

   <The Classroom Experience>

Πολύ σημαντικά για την εισηγήτρια είναι το υπόβαθρο και οι εμπειρίες που έχει η εκάστοτε τάξη. Προτείνει:
- Έναρξη του μαθήματος με ένα γνωστό τραγούδι που αναγνωρίζουν οι μαθητές π.χ. Love on Top. Σημαντικό ρόλο σε αυτό διαδραματίζουν τα social media (ακούσματα, προτιμήσεις μαθητών)
- Ζέσταμα φωνής με χρωματική ανάβαση σε μοτίβο του τραγουδιού που επιλέχθηκε
- Διδασκαλία ρυθμού και ρυθμικών σχημάτων με βάση το ρυθμό κάποιου τραγουδιού της Beyonce
- Ενθάρρυνση για δημιουργία (μουσική, στίχοι, rap) και εκτέλεση των δημιουργιών από τους ίδιους τους μαθητές. Μπορεί να αφορά τη σύνθεση ενός τραγουδιού για το σχολείο ή κάποιο βίντεο.


   Η Maria ενθάρρυνε τους συμμετέχοντες να διδάξουν όλα τα είδη μουσικής, να ανοίξουν οι ίδιοι τους ορίζοντές τους και κατά συνέπεια και των μαθητών τους και γενικά η φιλοσοφία της είναι ότι "Με ένα οποιοδήποτε τραγούδι φτιάχνω μάθημα!". Εκτιμά όλους τους καλλιτέχνες για τη δουλειά και την προσπάθειά τους, χρησιμοποιεί τη δημοφιλή μουσική στην τάξη της χωρίς αναστολές και φυσικά επισήμανε την προσοχή των εκπαιδευτικών στην επιλογή των κομματιών όσον αφορά στο περιεχόμενο των στίχων τους!
   Ακολούθησαν ερωτήσεις των συμμετεχόντων και σύντομη συζήτηση.

________________________________________
Η Maria A. Ellis διατηρεί ιστοσελίδα όπου μπορείτε να ενημερωθείτε και να κατεβάσετε δωρεάν υλικό για τη χορωδία αλλά και το υλικό του σεμιναρίου (εμπλουτισμένο) ΔΩΡΕΑΝ στο girlconductor.com/

Eπίσης, μπορείτε να παρακολουθήσετε το σεμινάριο σε live μετάδοση σε δημοσίευσή της στο facebook στις 31/7/2019 αφού πρώτα της στείλετε αίτημα φιλίας.






   

Guest Post #1:Bingo....στον ρυθμό!

Bingo...στον ρυθμό!
Μουσικό παιχνίδι για τις ρυθμικές αξίες

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις τάξεις του γυμνασίου (και στις μεγαλύτερες του Δημοτικού βέβαια..) είτε ως επανάληψη των ρυθμικών αξιών, είτε ως εμπέδωση/επέκταση/αξιολόγηση αποτελώντας ένα ευχάριστο μουσικό παιχνίδι το οποίο διασκεδάζει και δεν κουράζει τους μαθητές. Συνήθως μισούν τη θεωρία της μουσικής!!

--Θεωρούμε γνωστό ότι γνωρίζουν τις βασικές ρυθμικές αξίες (τέταρτο, όγδοα, μισό, ολόκληρο, δεκαταέκτα) και τις παύσεις (τετάρτου, μισού)--

Στον πίνακα:

• Ξεκινάμε με 4 απλά ρυθμικά μοτίβα (π.χ. σε 4/4 μόνο τέταρτα, μόνο όγδοα, συνδυασμός των 2) για αρχή ώστε να μπορούν να ξαναθυμηθούν ή να τα ξεχωρίζουν. Τα παίζουμε με κάποιο ρυθμικό κρουστό (ντέφι, τύμπανο, τουμπελέκι, ξυλάκια κτλ).
• Λέμε στα παιδιά να διαλέξουν μυστικά από τα 4 παραδείγματα τα 2 (όποια θέλουν). Αφού διαλέξουν, ο καθηγητής διαλέγει και αυτός μυστικά 2 όποια θέλει αλλά δεν λέει στους μαθητές ποια επέλεξε να παίξει. Αν κάποιο παιδί έχει διαλέξει τον ίδιο συνδυασμό ρυθμικών μοτίβων με τον καθηγητή, φωνάζει BINGO! Αν κανένα δεν έχει διαλέξει τα ίδια με αυτόν, κάνει άλλους συνδυασμούς μέχρι να ακουστεί το BINGO στην τάξη.

Σε φύλλο εργασίας:

• Μοιράζουμε στους μαθητές φύλλο εργασίας με ρυθμικά μοτίβα (περισσότερα από 4 και λίγο πιο σύνθετα). Καλό είναι κάθε κουτάκι να έχει αριθμούς για να μην μπερδεύεται τόσο ο καθηγητής όσο και τα παιδιά. Επίσης, ωραία ιδέα είναι να είναι πλαστικοποιημένες οι φωτοτυπίες για να αποφύγετε την φθορά και για να χρησιμοποιήσουν τις ίδιες και άλλα τμήματα.
• Ακολουθείται η ίδια διαδικασία όπως και παραπάνω. Όσο πληθαίνουν τα υποψήφια ρυθμικά μοτίβα και οι πιθανοί συνδυασμοί, τόσο λιγότεροι "νικητές" θα υπάρχουν που θα φωνάζουν Bingo! 
• Μπορείτε να μοιράσετε χάρτινα πιόνια, αυτοκόλλητα, διακοσμητικές πέτρες ή πούλια Bingo για να τοποθετούν και να σημαδεύουν τα κουτάκια της επιλογής τους. 

                                                            πούλια Bingo σε 12άδες

• Το παραπάνω παιχνίδι εφαρμόζεται με μουσικά διαστήματα που μπορούν να παιχθούν σε μελωδικό όργανο (π.χ. αρμόνιο, πιάνο, ακκορντεόν) , ήχους οργάνων (ηχογραφημένους), με φωνές τραγουδιστών (π.χ. σε ντουέτα) ή και με συνδυασμούς τραγουδιών.

Bingo με μουσικά διαστήματα

bingo με τραγούδια διαφόρων ειδών και στυλ

• Ως δημιουργική δραστηριότητα, δίνουμε φύλλο εργασίας με κουτάκια κενά για να γράψουν οι μαθητές σε ζευγάρια/ομάδες τα δικά τους ρυθμικά μοτίβα και να αναλάβουν τα ίδια τη θέση του καθηγητή παίζοντας Bingo με την υπόλοιπη τάξη.

____________________
H Σκαμπαρδώνη Μαριλένα είναι πτυχιούχος του τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (2015) και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (2018) του ίδιου ιδρύματος. Έχει πτυχίο Πιάνου και Ανώτερων Θεωρητικών (Αρμονία, Αντίστιξη, Φούγκα). Διδάσκει σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από το 2017, καθώς και πιάνο στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας Κρήτης.